Rośliny pływające zajmują powierzchnię wody i pozwalają uzupełnić obsadę oczka wodnego, stawu lub akwarium bez zajmowania kolejnej strefy dna. W tej kategorii znajdziesz zarówno gatunki swobodnie unoszące się na tafli, jak i rośliny zakorzenione, które wytwarzają liście pływające. Przy wyborze zwróć uwagę na sposób wzrostu, wymagania temperaturowe oraz możliwość zimowania konkretnego gatunku.
Rośliny pływające tworzą charakterystyczną warstwę roślinności na powierzchni wody. Część gatunków swobodnie unosi się na tafli i pobiera składniki pokarmowe bezpośrednio z wody, natomiast inne są zakorzenione w podłożu, ale wytwarzają liście docierające do powierzchni.
To rozróżnienie jest ważne przy wyborze rośliny do oczka lub akwarium. Gatunek swobodnie pływający nie wymaga sadzenia w dnie, podczas gdy roślina o liściach pływających może potrzebować odpowiedniej głębokości i miejsca do zakorzenienia.
W praktyce ogrodniczej określenie „rośliny pływające” bywa stosowane do dwóch różnych sposobów wzrostu.
Do pierwszej grupy należą między innymi Limnobium laevigatum i Salvinia natans. Przykładem drugiej jest Potamogeton natans, czyli rdestnica pływająca.
Jeżeli chcesz zobaczyć wszystkie podstawowe grupy stosowane w oczkach i stawach, przejdź do naszego przewodnika po roślinach wodnych.
Limnobium laevigatum – limnobium rozłogowe jest rośliną swobodnie pływającą. Jej liście pozostają na powierzchni, a system korzeniowy rozwija się bezpośrednio w wodzie.
Roślina nie wymaga klasycznego sadzenia w podłożu. Przy wyborze limnobium szczególnie ważna jest temperatura – jest to gatunek związany z cieplejszymi warunkami i nie należy traktować go jak typowej mrozoodpornej rośliny do oczka pozostawianej bez zabezpieczenia na zimę.
Może być wykorzystywane zarówno w odpowiednio ciepłych zbiornikach zewnętrznych w sezonie, jak i w akwariach, jeżeli warunki odpowiadają wymaganiom gatunku.
Salvinia natans – salwinia pływająca jest niewielką paprocią wodną unoszącą się na powierzchni. Jej liście pokryte są drobnymi włoskami, dzięki którym powierzchnia blaszki nie jest łatwo zwilżana.
Salwinia pływająca jest gatunkiem występującym również naturalnie w Polsce i objętym ochroną ścisłą. W przypadku roślin oferowanych w handlu istotne jest więc ich pochodzenie z uprawy – nie wolno pozyskiwać okazów z naturalnych stanowisk.
Ze względu na szczególny status gatunku warto także unikać przenoszenia roślin pomiędzy zbiornikami naturalnymi i zawsze postępować zgodnie z aktualnymi przepisami dotyczącymi ochrony przyrody.
Potamogeton natans – rdestnica pływająca różni się od limnobium i salwinii sposobem wzrostu. Jest zakorzeniona pod wodą, natomiast jej długie pędy docierają do powierzchni i wytwarzają na niej liście pływające.
Dlatego rdestnicę należy dobierać również pod kątem głębokości zbiornika i możliwości zakorzenienia. Może być wykorzystywana w oczkach oraz większych stawach jako element łączący podwodną część zbiornika z powierzchnią.
W oczku wodnym rośliny pływające mogą uzupełniać lilie, gatunki przybrzeżne oraz rośliny zanurzone. Ich liście częściowo zacieniają powierzchnię, a podwodne części tworzą dodatkową przestrzeń dla drobnych organizmów.
Nie należy jednak zakładać, że sama obecność roślin pływających zapewni czystą wodę. Równowaga oczka zależy również od wielkości i głębokości zbiornika, ilości ryb, nasłonecznienia, materii organicznej i ewentualnej filtracji.
Jeśli dopiero planujesz obsadę zbiornika, zobacz jak dobrać rośliny do oczka wodnego.
Gatunki unoszące się na tafli mogą być stosowane również w akwariach, o ile odpowiadają im temperatura, oświetlenie i warunki panujące na powierzchni wody. Trzeba pamiętać, że rośliny pływające mogą ograniczać ilość światła docierającego do roślin rosnących niżej.
W akwarium warto więc kontrolować ich rozrost i pozostawiać odpowiednią część powierzchni wolną. Szczegółowe wymagania dotyczące temperatury i oświetlenia należy zawsze sprawdzić na karcie konkretnego produktu.
Jeżeli szukasz również gatunków sadzonych pod wodą, przejdź do kategorii rośliny akwariowe.
Rośliny znajdujące się na powierzchni pobierają składniki potrzebne do własnego wzrostu, a ich liście mogą ograniczać ilość światła docierającego do części zbiornika. Z tego powodu mogą być jednym z elementów pomagających stabilizować warunki w oczku lub akwarium.
Nie ma jednak podstaw, aby przypisywać wszystkim roślinom pływającym jeden stały procent redukcji glonów. Efekt zależy od obsady roślin, ilości składników pokarmowych, nasłonecznienia, temperatury, ryb oraz wielu innych parametrów zbiornika.
Nie ma jednej wartości procentowej odpowiedniej dla każdego zbiornika. Rośliny należy obserwować i przerzedzać w taki sposób, aby nie tworzyły zwartej warstwy blokującej całą powierzchnię wody.
W oczkach z innymi roślinami trzeba pozostawić odpowiednią ilość światła dla gatunków rozwijających się poniżej tafli. W akwarium szczególnie ważne jest uwzględnienie potrzeb świetlnych roślin znajdujących się na dnie.
Sposób zimowania zależy od gatunku, dlatego nie należy stosować jednej zasady dla całej kategorii.
Limnobium laevigatum jest rośliną ciepłolubną i wymaga ochrony przed niskimi temperaturami. Salvinia natans jest gatunkiem jednorocznym, którego cykl życiowy różni się od sposobu zimowania typowych roślin wieloletnich. Z kolei Potamogeton natans jest rośliną zakorzenioną i jego zimowanie należy rozpatrywać w kontekście głębokości oraz warunków konkretnego zbiornika.
Przed nadejściem zimy warto więc sprawdzić wymagania konkretnego gatunku zamiast kierować się samą nazwą kategorii „rośliny pływające”.
Nie wszystkie popularne w handlu rośliny wodne mogą być obecnie legalnie sprzedawane i uprawiane w Unii Europejskiej. Dotyczy to między innymi pistii rozetkowej (Pistia stratiotes) oraz eichornii gruboogonkowej, nazywanej hiacyntem wodnym (Eichhornia crassipes), które zostały objęte przepisami dotyczącymi inwazyjnych gatunków obcych stwarzających zagrożenie dla Unii.
Dlatego Water & Garden nie powinien rekomendować takich gatunków jako zamienników lub roślin do obsadzania oczek. Przy doborze roślin wodnych warto zawsze uwzględniać aktualny status prawny danego gatunku.
Roślina pływająca nie musi być jednocześnie typową rośliną natleniającą. Są to dwa różne określenia odnoszące się do sposobu wzrostu i funkcji rośliny w zbiorniku.
Jeżeli zależy Ci przede wszystkim na zagospodarowaniu podwodnej części oczka, zobacz kategorię rośliny natleniające.
Water & Garden specjalizuje się w produkcji roślin do oczek wodnych, stawów i akwariów. Przy wyborze rośliny pływającej warto sprawdzić sposób wzrostu, temperaturę, wymagania świetlne oraz sposób zimowania konkretnego gatunku.
Nie należy wybierać roślin wyłącznie dlatego, że unoszą się na powierzchni. Innych warunków potrzebuje roślina tropikalna do akwarium, innych gatunek sezonowo wykorzystywany w oczku, a jeszcze innych zakorzeniona roślina o liściach pływających.
Gatunki swobodnie pływające, takie jak limnobium, nie wymagają sadzenia w podłożu. Natomiast rośliny o liściach pływających, takie jak rdestnica, są zakorzenione i wymagają odpowiedniego miejsca w zbiorniku.
Niektóre gatunki tak. Należy jednak dopasować je do temperatury, oświetlenia i wielkości akwarium oraz kontrolować, aby nie zacieniały nadmiernie roślin znajdujących się niżej.
Tak, ale trzeba uwzględnić wymagania konkretnego gatunku. Szczególnie ważna jest odporność na niskie temperatury oraz sposób zimowania.
W czasie wzrostu wykorzystują składniki pokarmowe znajdujące się w wodzie i mogą stanowić jeden z elementów biologicznego funkcjonowania zbiornika. Nie zastępują jednak automatycznie filtracji ani prawidłowej pielęgnacji oczka.
Tak. Liście znajdujące się na powierzchni zacieniają część wody. Może to być korzystne w oczku, ale zbyt gęsta warstwa roślin może ograniczać światło potrzebne gatunkom rozwijającym się niżej.
Tak. Salwinia pływająca (Salvinia natans) jest w Polsce objęta ochroną ścisłą. Nie wolno pozyskiwać jej z naturalnych stanowisk. W przypadku okazów pochodzących z uprawy zastosowanie mają inne zasady niż dla roślin dziko występujących.
Pistia stratiotes jest inwazyjnym gatunkiem obcym stwarzającym zagrożenie dla Unii i od 2 sierpnia 2024 roku podlega ograniczeniom wynikającym z przepisów dotyczących IGO. Nie powinna być prezentowana jako zwykła roślina do zakupu i sadzenia w oczku.
